Kippen Houden in Je Achtertuin – Complete Gids

Je eigen verse eitjes rapen, de kippen zien scharrelen in je tuin en weten wat je dieren eten steeds meer mensen ontdekken de voordelen van het houden van kippen in hun achtertuin. Of je nu een kleine stadstuin hebt of een groot perceel, kippen houden is voor bijna iedereen mogelijk. In deze gids leer je alles wat je moet weten om succesvol met kippen te starten, van de basisvereisten tot dagelijkse verzorging.

Wat Heb Je Nodig om te Starten?

Voordat je kippen aanschaft, is het belangrijk om te weten waar je aan begint. In Nederland en België mag je gewoon kippen houden in je achtertuin, maar er zijn wel enkele regels waar je rekening mee moet houden. Controleer bij je gemeente of er specifieke verordeningen zijn over het aantal kippen dat je mag houden en de afstand tot je buren.

Voor een succesvol begin heb je deze basiszaken nodig:

• Een kippenhok met minimaal 0,5m² binnenruimte per kip
• Een afgeschermde buitenren van minimaal 2-3m² per kip
• Voer- en waterbakken
• Legnesten (één nest per 3-4 kippen)
• Zitstokken op verschillende hoogtes

De startkosten liggen meestal tussen de €300 en €800, afhankelijk van je keuzes. Een kant-en-klaar hok kost ongeveer €200-500, waarbij kunststof hokken meestal iets duurder zijn dan houten exemplaren. Hoewel een houten hok goedkoper kan zijn in aanschaf, raden we sterk aan te investeren in een kunststof hok. Dit bespaart je op lange termijn veel tijd, geld en frustratie doordat bloedluizen veel minder kans krijgen om zich te vestigen. Houten hokken, zelfs goed behandeld, bieden namelijk veel meer schuilplaatsen voor deze hardnekkige parasieten. Reken daarnaast op zo’n €15-20 per maand aan voer en strooisel voor 3-4 kippen.

Het Juiste Hok en de Beste Kippen

Een Goed Kippenhok

Je kippenhok is de basis voor gezonde en gelukkige kippen. Het hok moet bescherming bieden tegen weer en wind, maar ook tegen roofdieren zoals vossen en marters. Plaats het hok bij voorkeur op een licht verhoogde, droge plek in je tuin waar het beschut staat tegen harde wind en felle zon.

Essentiële elementen voor je kippenhok:

• Goede ventilatie zonder tocht
• Waterdicht dak met ruime overstek
• Verhoogde bodem tegen vocht
• Afsluitbare opening naar de ren
• Eenvoudig toegang voor schoonmaak

De Juiste Kippen Kiezen

Voor beginners zijn er enkele kippenrassen die bijzonder geschikt zijn. De Noordhollandse Blauwe en de Barnevelder zijn rustige rassen die goed leggen en weinig problemen geven. Ook bruine leghorns zijn een uitstekende keuze ik spreek uit ervaring met mijn eigen twee bruine dames, Pok & Tok, die niet alleen trouwe legsters zijn maar ook voor veel gezelligheid in de tuin zorgen. Begin met 3-4 kippen dit is genoeg voor een gezin en zorgt voor een goede groepsdynamiek.

Koop je kippen bij een betrouwbare fokker of kinderboerderij, waar je gezonde dieren krijgt die goed gesocialiseerd zijn. Let bij aankoop op:

• Levendige ogen en een schone cloaca
• Glanzend verenpak zonder kale plekken
• Actief gedrag en nieuwsgierige aard
• Vaccinatiebewijs of -historie

Dagelijkse Verzorging

De dagelijkse zorg voor kippen is niet ingewikkeld maar vraagt wel regelmaat. Een handige investering die je leven een stuk makkelijker kan maken is een automatische kippendeur. Deze gaat open bij zonsopgang en sluit bij zonsondergang, wat betekent dat je niet meer ’s ochtends vroeg uit bed hoeft om je kippen uit te laten of ’s avonds laat nog moet controleren of ze binnen zijn. Vooral in de zomer, wanneer de dagen lang zijn, is dit een uitkomst.

Elke ochtend en avond doe je een controle ronde waarbij je:

’s Ochtends:

• Vers water geven
• Controleren op eieren
• Voer aanvullen indien nodig
• Hokdeur openen (indien geen automatische deur)

’s Avonds:

• Kippen tellen en controleren
• Water verversen
• Laatste voercheck
• Hokdeur sluiten (indien geen automatische deur)

Een belangrijke tip uit eigen ervaring: neem je kippen regelmatig even vast, vooral in het begin als ze nieuw zijn. Bij onze kippen deden we dit dagelijks in de eerste weken nu wat minder frequent maar het resultaat mag er zijn. Ze zijn ontzettend tam geworden en lopen niet weg als we in de tuin zijn. Dit maakt het dagelijks controleren een stuk makkelijker en het creëert een leuke band met je dieren. Pak ze rustig op en geef wat lekkers als beloning, zo associëren ze menselijk contact met iets positiefs. Onze kippen zijn bijvoorbeeld dol op meelwormen dit is een perfect beloningsvoer en zorgt ervoor dat ze altijd enthousiast naar je toe komen!

Het basisvoer bestaat uit legmeel of legkorrel, aangevuld met wat gemengd graan als strooivoer. Geef daarnaast regelmatig wat groenvoer uit je tuin of keuken, zoals gras, groente- en fruitresten. Zorg altijd voor vers en schoon drinkwater.

Gezondheid & Welzijn

Gezonde kippen zijn actief, hebben een goede eetlust en een verzorgd uiterlijk. Door dagelijks je kippen te observeren, leer je hun normale gedrag kennen en vallen afwijkingen snel op. Besteed extra aandacht aan:

Preventieve maatregelen:

• Regelmatig ontwormen (2-4 keer per jaar)
• Behandeling tegen bloedluis in voorjaar en zomer (bij een kunststof hok is dit makkelijker te controleren)
• Wekelijkse controle van naden en hoeken op bloedluis, vooral in warme periodes
• Schoon en droog strooisel in het hok
• Quarantaine van nieuwe kippen

Een gezonde kip heeft:

• Een heldere, actieve blik
• Een volle, rode kam
• Schone neusgaten en snavel
• Een soepele, schone cloaca

Neem contact op met een dierenarts als je kip:

• Niet meer eet of drinkt
• Veel stil zit met opgezette veren
• Afwijkende ontlasting heeft
• Ademhalingsproblemen vertoont

Eieren: De Beloning

Een gezonde jonge kip legt gemiddeld 5-6 eieren per week, vooral in de lente en zomer. In de herfst en winter neemt de productie af door de kortere dagen. Je kunt dit deels opvangen door verlichting in het hok, maar een natuurlijke winterrust is ook gezond voor je kippen.

Verzamel de eieren dagelijks en bewaar ze op een koele plek (12-15°C). Ongewassen eieren zijn door hun natuurlijke beschermlaag tot 3 weken houdbaar. Wij schrijven altijd direct bij het rapen de datum op elk ei met een watervaste stift een simpele gewoonte die voorkomt dat je later moet gokken hoe vers ze zijn. Deze praktische tip helpt je om altijd de oudste eieren eerst te gebruiken en te voorkomen dat er eieren te lang blijven liggen.

Seizoensgebonden Zorg

Lente en Zomer

In het warme seizoen is het belangrijk om voor voldoende schaduw en vers water te zorgen. Kippen kunnen slecht tegen hitte, dus zorg voor een koele plek in de ren en ververs het water vaker. Controleer regelmatig op bloedluis, die vooral in warme periodes actief is.

Herfst en Winter

In de koude maanden hebben kippen extra energie nodig om warm te blijven. Geef wat meer gemengd graan in de namiddag en zorg dat het hok tochtvrij maar wel geventileerd blijft. Een dikke laag strooisel in het hok zorgt voor extra warmte.

Conclusie

Met de juiste voorbereiding en verzorging is het houden van kippen een dankbare bezigheid die je veel plezier en verse eieren oplevert. Begin klein, observeer veel en leer van je kippen. Je zult merken dat kippen veel meer zijn dan alleen eierproducenten ze hebben elk hun eigen karakter en brengen leven in je tuin. Onze eigen kippen begroeten ons bijvoorbeeld altijd enthousiast als we langskomen, wat elke dag weer voor een glimlach zorgt. Het is deze dagelijkse interactie die het houden van kippen zo bijzonder maakt.

Voor meer informatie kun je terecht bij lokale kippenhouders, fokverenigingen of je dierenarts.

Veelgestelde Vragen (FAQ)